91 więźniów w Anglii i Walii zostało omyłkowo zwolnionych z zakładów karnych między kwietniem a październikiem tego roku – wynika z najnowszych danych opublikowanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości (Ministry of Justice).
Informacje ujawniono w czasie rosnącej presji na rząd po serii głośnych przypadków niezamierzonych wypuszczeń, które w ostatnich tygodniach trafiły na pierwsze strony brytyjskich gazet.
System więziennictwa pod „ogromną presją”
Minister sprawiedliwości David Lammy powiedział w Izbie Gmin, że dane są „symptomem systemu więziennego znajdującego się w dramatycznym kryzysie”.
Polityk Partii Pracy dodał, że obecny rząd „odziedziczył chaos po konserwatystach”, którzy w latach 2010–2017 zredukowali liczbę funkcjonariuszy więziennych o jedną czwartą.
– „Nie jest zaskoczeniem, że w takich okolicznościach dochodzi do błędów” – powiedział Lammy.
Minister zapowiedział „gruntowną reformę procedur zwalniania więźniów” oraz inwestycje w technologię, która ma ograniczyć ryzyko pomyłek.
Nowe środki naprawcze
Lammy przedstawił w parlamencie plan działań, w tym:
utworzenie zespołu analityków danych, który ma przeanalizować historyczne przypadki błędnych zwolnień i wskazać przyczyny systemowe,
przeznaczenie do 10 milionów funtów w ciągu sześciu miesięcy na wdrożenie narzędzi sztucznej inteligencji, które mają zredukować błędy ludzkie i zastąpić „archaiczne systemy papierowe”,
uruchomienie specjalnej infolinii dla sądów, dzięki której pracownicy więzień będą mogli natychmiast weryfikować, czy wobec więźnia istnieją aktywne nakazy aresztowania,
uproszczenie zasad zwalniania, aby ujednolicić procedury w całym kraju.
Trwa także niezależny przegląd błędnych zwolnień, którego raport ma zostać opublikowany w lutym 2026 roku.
Trzech więźniów wciąż na wolności
Minister potwierdził, że trzech więźniów nadal przebywa na wolności po tym, jak zostali przypadkowo zwolnieni.
Jeden z nich odsiadywał wyrok za niewykonanie obowiązku stawienia się na policji, drugi – za przestępstwa narkotykowe, a trzeci – za rozbój z użyciem przemocy.
Jeden z mężczyzn jest cudzoziemcem, a pozostali dwaj to obywatele Wielkiej Brytanii.
Służba Więzienna i Kuratorska (HM Prison and Probation Service) prowadzi też dochodzenie w sprawie kolejnego możliwego przypadku błędnego zwolnienia z 3 listopada.
Ostre starcie w parlamencie
Opozycyjny minister sprawiedliwości z Partii Konserwatywnej, Robert Jenrick, oskarżył Lammiego o „kompletny chaos” i „dosłownie utratę kontroli nad liczbą wypuszczonych więźniów”.
– „To parodia – społeczeństwo jest narażone na ryzyko. Minister musi zapanować nad sytuacją albo ustąpić” – powiedział Jenrick.
Jenrick twierdzi, że wzrost liczby błędnych zwolnień to w dużej mierze efekt „nieudolnego programu wczesnych zwolnień”, wprowadzonego przez rząd Partii Pracy w celu złagodzenia przepełnienia więzień.
Kryzys po obu stronach sceny politycznej
Program awaryjny pozwala obecnie na zwolnienie niektórych skazanych po odbyciu 40% kary, zamiast dotychczasowych 50%.
Lammy bronił decyzji, argumentując, że jest ona konieczna, ponieważ poprzedni rząd konserwatywny nie zbudował wystarczającej liczby nowych miejsc w więzieniach.
Według rocznych danych, w ciągu 12 miesięcy do marca 2025 roku omyłkowo zwolniono 262 więźniów – o 128% więcej niż w poprzednim roku (115 przypadków).
Nowe dane, obejmujące okres od 1 kwietnia do 31 października, wskazują na kolejne 91 błędnych zwolnień, choć resort zaznacza, że liczby mogą jeszcze wzrosnąć po późniejszych korektach.
Seria głośnych pomyłek
W ostatnich tygodniach media ujawniły kilka przypadków błędnych zwolnień z więzień o podwyższonym rygorze, w tym dwa osobne incydenty w zakładzie HMP Wandsworth, skąd w jednym tygodniu uwolniono dwóch więźniów przez pomyłkę.
Obaj zostali później schwytani po policyjnych obławach.
Wcześniej błędnie wypuszczono także Hadusha Kebatu, migranta skazanego za napaść seksualną na 14-letnią dziewczynkę w Epping. Mężczyzna został następnie deportowany, ale jego sprawa wywołała fala protestów w całym kraju.
„Tylko technologia rozwiąże ten problem”
Lammy zapowiedział, że system więziennictwa czeka „radykalna modernizacja”, a kluczową rolę odegra w niej automatyzacja i sztuczna inteligencja.
– „Tylko technologia może trwale rozwiązać ten problem” – powiedział minister w Izbie Gmin.
Dodał, że rząd nie zamierza lekceważyć bezpieczeństwa publicznego, a każdy przypadek omyłkowego zwolnienia zostanie „gruntownie przeanalizowany, by podobne błędy się nie powtórzyły”.
